akritas
01-15-2006, 06:48 AM
General
Hellas Prime Minister IOANNIS METAXAS in October 1940 proudly rejected Italy's ultimatum, and Italian troops invaded Hellas from Albania.
Surprisingly, the Hellenics not only stopped the Italian advance, but even pushed them back and occupied southern Albania (called NORTHERN EPIRUS by the Hellenics, as it has a large Hellenic minority).
For Mussolini this defeat was humiliating; for Hitler it was a nuisance. The planned invasion of the Soviet Union was postponed for 6 weeks (which proved crucial because the invading forces were stopped, through the impact of winter, just outside of Moscow) in order to prevent the British to establish a foothold on the Balkans peninsula. On April 6th 1941 Germany and it's allies (Hungary, Bulgaria, Italy) began with the occupation of Yugoslavia and Hellas. continental Greece fell quickly; only on CRETE Hellenics and British troops held out until June when German paratroopers landed and the island was occupied.
The Germans left the occupation of Hellas - except the strategically most important regions of Salonica, Athens, western Crete and the border to Turkey - to the Italians (the bulk of the country) respectively to the Bulgarians (Thrace).
sources
http://www.nationmaster.com/encyclop...f-World-War-II (http://www.nationmaster.com/encyclopedia/European-Theatre-of-World-War-II)
http://www.donet.com/~mconrad/etolink.htm
http://www.zum.de/whkmla/region/balk...gariawwii.html (http://www.zum.de/whkmla/region/balkans/bulgariawwii.html)
Losses
ARMY
<On the Balkan Front>
In 1949 the Hellenic Army totalled 18 divisions. Except for its heavy guns, which were inferior, it had more efficient artillery than the Italians and more machine-guns, but it had only one pitifully equipped motorized division and virtually no tanks.
In October 1940 at the start of the Balkan campaign four first-line divisions opposed six Italian ones on the Albanian border. But Italian divisions 12,000-14,000 strong were smaller than Hellenic ones (18,500 strong) and the Italians were soon driven back, though they had air superiority.
By mid-November the Hellenics had numerical superiority on the front where eventually eleven infantry divisions, two infantry brigades, and one cavalry division opposed fifteen Italian infantry divisions and one tank division.
Other Hellenic divisions manned the Metaxas, or Nestos, Line, which protected Salonika, and, with British forces, the Aliakmon Line.
Casualties during the Balkan campaign amounted to 13,408 killed and 42,485 wounded.
<In the Middle East, Italy and back in Greece>
About 9,000 escaped to Crete, others fled through Turkey to Egypt. These constituted the 18,500-strong Royal Hellenic Army in the Middle East which came under British command and which eventually formed three brigades, an armoured car regiment, an artillery regiment, and the Hellenic Sacred regiment, made up solely of officers.
One brigade fought at the second El Alamein battle before being withdrawn, but the rest, apart from the Hellenic Sacred Regiment, saw little active service as the army was riven by politics. After the mutiny of April 1944, which precipitated a confront with British forces, much of it was interned.
The rest were used for non-operational duties, though 2,500 of those regarded as more 'reliable' were formed into the Third Mountain Brigade which subsequently fought with distinction in the Italian campaign.
There it became known as the Rimini Brigade, and it helped the British quell the ELAS insurgency in Athens in December 1944.
NAVY
In October 1940 the Hellenic Navy comprised 200 officers and 2,700 men. The fleet consisted of an ancient 10,000-ton cruiser, a flotilla of 6 modern and 4 old destroyers, 13 old torpedo boats, 6 submarines, and 30 miscellaneous craft.
Its submarines sank 18 Italian ships from Adriadic convoys, but in April 1941 many Greek warships were sunk by German aircraft.
Twelve, including the cruiser, three new destroyers, and three submarines escaped to Alexanderia, and were subsequently operated under overall British command.
By April 1944 the numbers had risen to several thousand men, some of whom manned destroyers handed over by the British.
Five ships, which joined the mutinies of April 1944, were stormed by Hellenic seamen loyal to the government-in-exile. Eleven seamen were killed, others wounded, and many were subsequently interned.
AIR FORCE
The Army and Navy Air Forces comprised about 3,000 men. These flew and maintained a miscellany of about 300 aircraft, many of them obsolete, and they made no impact on the Italians.
There were too many aircraft types, few spare parts, no replacement aircraft, and a dearth of forward airfields because of the country's rugged terrain.
Too few personnel escaped for an independent air force to be formed but eventually three Hellenic squadrons (nos 13, 335, and 336) were raised as part of the Western Desert Air Force.
MERCHANT MARINE
At the outbreak of war the substantial Hellenic Merchant Marine consisted of 557 ships, totalling 1,837,315 tons.
Of these 334 were sunk through Axis action, 32 were seized by the Axis powers, and 63 were lost for other reasons. Total tonnage lost amounted to 1,346,502, 71% of the total.
Two thousand seamen lost their lives and a further 2,500 were wounded, losses which had a disproportionate impact on the relatively small number of Aegean islands from which crews were recruited.
source
R.Clogg, Oxford Companion to the Second World War (1995), p.508
Orphic_Hymn
01-15-2006, 10:27 AM
by LTC (Armor) Ioannis Georgoussis
Translated by: Translation Office / HAGS
The 1940 Epic
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/title.jpg
All Greeks feel an outstanding movement when they recall in their memory the epic facts of an heroic era: 1940. Indeed, those great and glorious events sealed with indelible glory the historic evolution of the Hellenic nation.
It is true that the nation feels exceptional pride for the great "NO" on the 28th of October 1940, said by the Hellenic people at the very early dawn of that historic day.
The League of Nations, that supported the hopes of all nations for constant peace, was literally disintegrated and lost any substantial significance, after USA withdrew, in a mood of isolation, from the Organization, followed by Germany in 1939, Italy in 1935, as well as an antagonism in showing "peace loving" attitude by the rest of the Western Democracies, mainly England and France, that could not timely foresee and realize the coming threat of war.
It was the beginning of a campaign which everybody uses to call it "Epic", and which covered one of the most glorious parts of the age-long Hellenic history, containing, in plenty, the two elements which, in general, compose history, that is the events and the essence of that era. The events have already been recorded by historians, so as those interested in history may resort to them and draw the right conclusions, and the future historians may restore them, even after centuries. The essence, however, as the protagonists of history felt it, i.e. all the Hellenic people during the time when the events actually occurred, is swept by the winds of time, even for those who actually lived these facts.
The Hellenic Epic of 1940, a phenomenon psychologically and historically unexpected for the entire world, was unjustly treated by the events that followed : occupation, resistance, executions, the December 1944 coup, the first post-war years, the outburst of the nuclear era, these were facts that shadowed the previous deeds, sealing, and locking-in that chapter of history, before having the chance to explore its monumental significance, a chapter that was only opened after the country’s liberation from the German boot.
The generation of the '40s proved, once more, that the sacred passion for the freedom of the country is the ultimate duty for all Greeks, who have repeatedly proved it during their age-long existence, and they will not cease to do the same, as long as they live in this beautiful country.
Since the beginning of the century, the hostile intentions of Italy against Greece became evident, and the hypocritical effort to conceal them, very poor. The outbreak of this hypocrisy was the torpedoing of the historic cruiser of the Hellenic Fleet "ELLI", anchoring at the island of Tinos on the 15th of August 1940, despite the "friendship pact" signed by the two countries in September 1928. Mussolini had probably believed that with impudence he could disarm dignity, with hypocrisy he could eliminate the passion for freedom, and with the military strength the sacred duty for the Hellenic soldier to preserve the freedom of his country. He believed he could give expression to a dream from the past : the reconstitution of the Roman Empire, or at least the Venetian naval supremacy.
Since 1923, Greece, deeply wounded after its campaign and disaster to Asia Minor, made efforts to assimilate one and a half million refugees and reconstruct its economy and politics.
Since April 1939, fascist Italy had seized Albania, attempting through prevarication, digressions, diplomatic maneuvers, retractions and self contradictions, to conceal its expansionist intentions against Greece. Seizure of Albania was natural to put the two neighboring countries, Greece and Yugoslavia, to great uneasiness, since the threat was not from Italy alone, but the Axis as well, the establishment of which had already been declared by Mussolini himself since 1936.
England in the meantime, through its Premier Chamberlain, the Minister of Foreign Affairs Lord Halifax and the First Lord of the Admiralty Winston Churchill and France, through its Prime Minister Daladier, gave plenty of reassuring guaranties for the integrity of Greece, that were unfortunately destined to prove purely academic. All these led to the conclusion that Greece had to stand alone, and get prepared to face an imminent conflict, to preserve its own independence.
The Hellenic General Staff had good reasons not to be inactive. Although cooperation had been requested from the British and French General Staffs, it was only limited in gathering intelligence, without any practical continuation, leaving finally Greece dramatically alone to its peninsula, to face despotism once more alone.
In August 1939, under the pretext of military maneuvers, the Italian forces concentrated along the Hellenic-Albanian border line, and this brought uneasiness to the Hellenic General Staff and forced it to propose to the Hellenic Government to proceed to mobilization of the VIII and IX Divisions, stationed opposite the Albanian border line. On the previous day, the non-aggression German-Soviet Pact had been signed in Moscow, that indicated that the Axis could undistractedly and undistrurbedly act at the West and the South.
On the 29th of August 1939, the Italian Military Attache requested from the Chief of the Hellenic General Staff Alexandros Papagos information concerning the concentration of Hellenic troops, whereas he offered assurances on behalf of Italy, that the guarantee that had been given concerning the inviolability of Hellenic territory still held.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/map40.jpg
Europe on the Eve of October 28th, 1940
The intentions of the Axis were revealed three days later. On the 1st of September 1939, Germany launched a sudden attack on Poland. The Second World War had begun. The results, to some extent, justified Hitler’s calculations on the cravenness of the allies, who would not support Poland, so that it fall prey to its ferocious aggressive greed of the Axis, and perhaps satiate it. Poland was taken in twenty days and partitioned between Hitler and Stalin. Some of the Balkan States, afraid that they were to be found at the path of the storm, declare neutrality, while others make a show of good behavior; on the other hand, Greece finds out that its dramatic isolation is ever increasing, and as a consequence, it bears the weight of its responsibility towards its traditions and history.
During the time that followed, the two partners of the Axis intensified their efforts to mislead Greece. Italy continued its preparations for the violation of the Hellenic independence; however, the sudden commencement of the war by Hitler and his lightning successes on the battlefields, made Italy lose its temper and try something impressive at this stage, in order to get some benefits, as it felt that the war would be over.
In summer 1940, Italy, apart form its overwhelming supremacy in numbers, also had:
*
The initiative with regard to commencement of the operations, in other words, the unrivaled advantage of surprise.
*
Overwhelming air supremacy, seven times more, which combined, with the modern, for that time, aircraft, coming particularly from the factories of Fiat, meant the spare parts were in abundance.
*
A great number of mobile armored units.
*
War supplies stored in Albania greatly in excess of the needs of the existing troops.
*
Capability of unhindered transport of more troops through the Adriatic.
There ensued an effort by Mussolini to provoke Greece and find pretext of war, well planned in such a way as to gradually escalate, whereas the provocation stepped up:
*
Bombing of Hellenic war ships, including the destroyer "Hydra".
*
Incessant violation of the Hellenic air space.
*
The Italian Press publishes in large headlines that: "Daut Hodja, the great Albanian patriot, has been murdered on the Hellenic-Albanian border by Hellenic agents". (Daut Hodja was a well-known bandit, wanted for over twenty years, who was killed in a brawl by two Albanians who had actually been arrested by Hellenic authorities two months earlier).
*
On the 14th of August, Gaida, a well known journalist and mouth-piece of the fascist party, in one of his articles of the Government-controlled Italian press, gave the war cry: All-out attack on Greece. - Italy had discarded the mask.
*
On the next day, the 15th of August 1940, the coward act of torpedoing the cruiser "ELLI" followed at the harbor of the isle of Tinos.
This last challenge, a sacrilegious act, symbolically inaugurated the attack on Greece and lent a sacred aspect to the struggle that followed.
On the 22nd of October, at the Foreign Ministry in Rome, Ciano began to prepare the infamous ultimatum, which was to be handed to the Hellenic government, which allowed no compromise, but only "either they would accept the occupation or the invasion would be carried out".
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/elli.jpg
The cruiser "Elli".
The Hellenic General Staff could not finalize the defense of the country, the way it would like to, mainly for two reasons :
*
Any major move, would be taken by Mussolini as provocation.
*
Italy had the initiative to commence operations, but it was not known just when the Italians would make that move, whereas a mobilization, with possible prolonged maintaining of forces, would weaken the army’s morale and would be a strain on the country’s economy.
The daybreak of 28th October the Hellenic people did not know what it had been preceded from three on the morning at the house of the Prime Minister, or the decisions taken by the Cabinet, but even when at six o’clock the sirens woke the city of Athens, the crowds were shed at the street as if they were expected that very moment to cry in a thundering voice the historic "NO", a unanimous choice that could not be different.
The first war report had been released on the radio and published in special newspaper releases, giving the tone of solid dignity to the whole matter:
"The Italian forces attack, since 5.30 this morning, our own troops at the Hellenic -Albanian borderline. Our forces defend our home land".
A feeling of euphoria was shed over the sky of Attica, coming from everyone, who felt that three thousand years of history were calling him by name to defend them. The new was passed from month to month "War! The Italians are invading". The feelings succeeded one another; pride, honor, bravery, indignation, contempt, not only from those who ran to join the army, but also from the non-combatant population, who later offered valuable services to the struggle.
The morning of 28th October something really great rose up in Greece, which if it could be seen by the arrogant Italian dictator, he would prefer to withdraw his forces from the Albanian ground, and modify his operational plans in general.
No-one could predict the course the confrontation would take, although the indications, could reasonably persuade that, sooner or later, the attacker would prevail.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/train.jpg
Leaving for the front.
"...ahead, Hellas is risen,
spreading darkness away!
Humanity has risen,
follow her, ahead..."
A. Sikelianos
On the day of the invasion, the first telegrams to arrive were from George VI of England: "Your affairs are our affairs"; from Winston Churchill, the Prime Minister of England. "Italy has found her threats useless against your calm courage"; from Mackenzie King, the Prime Minister of Canada: "The cradle of the noblest civilization that mankind has known, when the country to which we owe whatever is fine and beautiful in life, is being attacked, the place of all true men is at its side".
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/mother.jpg
Mother's amulet.
France, already silenced by the German occupation, broadcast from the free radio station of Africa the following: "We improve the Greeks not to think that the French are indifferent concerning the fate of their glorious country".
Even Turkey, and the whole of its Press, was exultant: "Long live Greece". On 29th October, the newspaper "Ikdam" wrote: "We are proud to be joined in an alliance with such a nation"; and the "Vakit" referred to Greece as "unmemorable example of bravery for the whole world".
From the distant India the impact reaches: "The future of the Balkans depends on the fate of Greece".
In the Hellenic communities abroad, the enthusiasm was irrepressible. In Constantinople, Cyprus and Egypt conscripts Present themselves to the Hellenic consular authorities and asked to be sent to Greece to fight.
"PINDOS": the two-syllable Hellenic name containing the most beautiful meaning: the unlimited faith to freedom.
"Giulia", the selected Italian Division, launched an assault against our country at the steep mountain peaks of Northern Pindos, to make a quick advance to Ioannina, as the Italian General Staff believed and facilitate "the convenient promenade" of the rest of the Italian divisions to Athens. The surprise, though, of Mussolini’s "brave" quickly changed into disappointment, when the entrenched Hellenic soldiers at the guard posts did not provide them the kind of receptions they wished, but heavy fires. What sort of reception did they expect anyway?
Only this I will tell,
nothing more:
get 'intoxicated' with the immortal
wine of 1821.
(K. Palamas)
As it is known, the Epirus Division bore the complete burden of the defense; it was the one, which alone among the Great Powers had the lack and the honor to defend the integrity of the country, its main mission being "the coverage of central Greece, to the direction of Ioannina "Zigos Metsovou" and the secondary "the defense of national ground". This Division, carrying out Major General Haralambos Katsimitros’ decision, did not abandon the forward defense line and fought there, without ceding an inch of national ground.
An extract of the Nr 30904 General Order of the VIII Division, dated 30th October 1940 is quoted below (Maj. Gen. H. Katsimitros):
"We fight against a cunning and coward enemy, who suddenly attacked us without a pretext in order to subjugate us.
We fight for our houses, our families and our freedom.
Officers and enlisted men, keep your positions steadily and decisively looking forward, since in a short time we are going to counter-attack in order to throw out the enemy from our native soil that gets infected by their presence"...
The day that the dastard and coward foe will be thrown to the sea reaches. Keep strongly your positions and this is going to take place soon. Order to be notified to all the Officers and enlisted men servicing under air orders".
An extract taken from the Agenda of the above Division, on 18th November 1940 quotes:
"Soldiers, remember what you used to say during my inspections, concerning the time you would attack to expel the enemy.
The time has come. With God’s blessings and assistance, ferociously haunt the enemy, the dastard and coward enemy. You have already known him very well. He is impudent and cunning. Smash him with your cruel blows. Our birthplace proudly watches your sacred struggle. Glory belongs to you!"
The willing and volunteering participation of the population of PINDOS, old men, women, young girls and children, to the ultimate effort to resupply the fighter, is one of the most beautiful expressions of the national rise those dramatic days.
Th. Papakonstantinou
"The Battle of Greece"
It would be a neglect not to refer to the essential assistance offered to be struggle by the heroic detachment of Colonel Davakis, that vigorously defending with a few poorly equipped soldiers, who displayed, though, exceptional self-sacrifice and courage, repelled the successive attacks of the enemy, offering at the same time valuable time to the Hellenic Army to assemble its forces and counter offense expelling the invaders beyond the Albanian borderline, at the historic ground of Northern Epirus.
Those who acted badly,
are taken by the black cloud.
But the one who met
the road of heaven,
now climbs alone
and bright.
Poem by Odysseas Elytis
On 1st November, during the counter offense launched by the heroic Pindos Detachment the Line "Giftissa-Oxia" was recaptured three Italian officers and two hundred twenty two (222) enlisted men were captured, whereas one hundred and forty (140) animals came in possession of the Hellenic groups as well as a large quantity of supplies; it was there however that the first Hellenic officer, Alexandros Diakos, fell leaving his last breath.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/diakos.jpg
Alexandros Diakos
From the first days of the war lack of supplies began to make itself felt, especially in supplies for the Air Force. The English support was completely insufficient. The English militiamen had directed their interest almost exclusively, at the defense of Crete, where infantry forces and air-defense means had been sent from Middle East the first days of the war.
On 14th November, the Hellenic counter-offensive began along the front advancing to Albania. The successive capture of cities and villages of Northern Epirus occupied the first pages of the free press, in Great Britain and the United States of America and other countries, whereas at the same time Central Europe was under the foot on the German Army, that had already captured Poland, Czechoslovakia, Hungary, the Netherlands and almost half of France.
The unexpected Hellenic successes had serious implications on the policy of England, that at about the middle of November decided to strengthen the front. The English Ambassador to Athens, was of the opinion that the Hellenic front, as it had been formed, following the heroic successes of the Hellenic Army, offered an exceptional chance to England to more there the theater of operations against Italy.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/paper.gif
Frontpage of the "ASYRMATOS" newspaper on Nov 22, 1940.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/paper526.gif
Frontpages of 1940 newspapers.
Suddenly, Greece became the focus of the worldwide Public Opinion. Greece became the breakwater against the horror and the general belief of the European peoples, that the victory of the iron- clad and armed to the teeth nazis and fascist armies was certain and that the isolated England was not able to stop the terrific German military mechanism.
The successful outcome of this daring decision and the psychic force that Greece sustained for a long time, contributed to refuting the legend about "the invincible of the Axis", and at the same time a change of estimations took place concerning the evolution of the war, positively affecting the diplomatic field. Countries which were assumed to participate in the war at the side of the Axis, started to show hesitancy as to their participation or not, or even denial. In the edition of 28th November the "Times" wrote: "The Greek victories had a tremendous impact at the Near East... The concerns about an Italian invasion in Egypt were removed whereas Mussolini, considered as something significant in the popular imagination, because a comic figure".
From now on we won’t claim that the Greeks fight like heroes, but that heroes fight like Greeks.
Manchester Guardian, 19-4-1941
It would be a neglect not to mention the participation of the navy in the struggle, despite the great difference there was compared to the Italian navy, in terms of number, armor, speed, fire power and sailing time for the submarines. Despite the above disadvantages the Hellenic vessels carried out their difficult task without serious casualties. They sunk enemy transport vessels of a deadweight tonnage of several tens of thousands of tons and successfully convoyed through escort military missions to the front. At Christmas, the submarine "Papanikolis", under Lieutenant- Commander Iatrides, hit an Italian convoy on its way to Avlon; two troopships of between 15,000 and 20,000 tons were hit and sunk. The submarine managed to escape despite the cruel pursuit by Italian cruisers. A few days later, the submarine "Protefs", under lieutenant Hatzikonstantis, sunk an Italian troopship that carried military forces to Albania, to be rammed afterwards with all hands on board by an Italian cruiser. On New Year’s day the submarine "Lambros Katsonis", under Lieutenant-Commander Spanides, set fire on an Italian tanker, whereas "Papanikolis" sunk off the coast of Printizi an Italian troopship. Similar successes had the submarine "Nirefs", the torpedo boat "Sfendoni", the cruiser "Psara" and the submarine "Triton".
As far as the Air Force is concerned, that as it was mentioned earlier, had airplanes which were in their majority old or obsolete, with few airports, unsuitable for use most of the time and with air- defense at an elementary level, it would not be an exaggeration to say that at the level it operated, accomplishing significant achievements, that was due to the bravery of the air-crews. The flights of the Hellenic airmen, at law highs in the gorges of the maintains, "the paths of the sky", and their achievements, remained famous as that of first lieutenant Mikralexis who having used all his ammunition, he deliberately riveted the controls of an Italian bomber using the propeller of his aircraft; he shot it down, landed next to the Italian airmen, which had used their parachutes, he captured and took them as prisoners of war at the Military Command of Thessaloniki.
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/plane1.jpg
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/plane2.jpg
http://www.army.gr/n/e/archive/events/images/plane3.jpg
1940-41 Aircraft
Following the inglorious end of the Italian operations at the Albanian front, a series of startling events, agreeable for Greece and its allies in general, took place. On 27th March, democratic forces, had risen up, overthrew the Regency and the government of Cretkoric, who had been sided in favor of the Axis, and Young Peter II was proclaimed as king. Two days later, a general mobilization was announced. All these events showed that Yugoslavia would fight against the imminent German invasion or that at least it would remain neutral. Eventually, Yugoslavia made up its mind to stand and fight on the side of the allies against the Italians, who in a state of embarrassment tried to keep Northern Albania, thus closing this open wound. This common Hellenic-Yugoslavian plan, however, was not implemented, since Germany put into effect operation "Marita", not to save its Italian allies from final humiliation, but, at the same time, to catch up an unpleasant reactions of the Russians, as it suspected they would do. Indeed at 5.15 on Sunday 6 April 1941 the German attack against Greece started, simultaneously with an ultimatum delivered to the Hellenic administration, emphasizing that the purpose of the German action was to throw the British out of Greece. But, faith to the right and the just of the national pursues multiplied again mental strength, giving the country the ability to rise against the German army, though it was humanly impossible, despite the Hellenic resistance, to face the superior German abilities.
"The Germans were astonished by the Hellenic defense, and characterized it as glorious. Before seeing the fortresses, they thought they were even superior to the French Mazino line. But when they had a close look at them, they stayed surprised by the very few numbers of personnel in them. How few canons, ammunitions, and how great was the impression of a large fire power and plenty of means! The actual shortage of means, made the enemy understand how significant bravery was in that war. General Baumme, that himself conducted the battle, could not believe his own eyes when he sees only 120 Hellenic soldiers at Perithori having captured 300 German prisoners".
Extract from C. Zalokostas: "Roupel".
The morning of 27 April the first German troops entered Athens, heading to the Acropolis to fly the flag. That very moment the State Athens Radio Station was emitting the last free broadcast: "Greek citizens, in a few moments this station will cease being Hellenic... Brothers, keep your hearts high..."
A new circle of martyrs began for the capital and the country.
It was the last conflict in the Continent, with unbalanced forces, means, and weapons. On the one side, Goliath, heavily armed with contemporary weapons and tall modern technologies. On the opposite side, David, with obsolete means, but knowing by tradition how to fight for its right. To this struggle, Greece gave once more its personal style, similar to that in 1821, a struggle between arrogance and love for freedom, imperialism and passion for liberty.
The breeze around the temple may eternally gather the endless parade of the heroes, British, Americans, Polish, Russians, free French, Hollanders, Belgians, Norwegians, having a Hellenic warrior at the head of the parade, the truest son of freedom, whose shout "aera" will always fly over seas and mountains.
C. Mackenzie: "The Wind of Freedom"
Technology, thanks to its immense capabilities, will succeed to force courage to kneel, but this situation will soon get reversed. The Hellenic front collapsed in 1941, but during the years 1941-44 the Nation continued fighting the Axis in every possible way, in occupied Greece, in North Africa, in Italy and the Aegean islands.
Thus is how the Epic War has been created, the glory and pride of the Hellenic Nation, that was no miracle at all, as many used to believe : it was the result of a tight, attentive and methodical military preparedness, a moral training and orientation of the Hellenic people, the result of which was the rise of the moral of the Armed Forces for a dynamic and victorious defense.
It is a reality that the League of Nations did not manage to impede the catastrophe of the II World war, but it gave lieu to the United Nations Organization, with a more complete legal and executive power, under an international character, with 144 members, and the ambition, among other things, to "secure peace and safety globally". In order that this Organization survives and fulfills its mission, all members should support it and comply with the Security Council’s Resolutions. Those who do not wish to comply, should be aware of the penalties they are face, as something that will deter them of doing illegal actions.
Contemporary Greece faces open threats from a neighboring country, whose leadership, through constant, clandestine and methodical efforts try to intervene, when the right coincidence comes, ignoring all international reactions and resolutions. The chauvinistic and expansionist attempts against Greece cannot constitute a solution, unless we remain still, with internal instability, ungrounded orientations that will weaken our armed forces. We wish there will be no other epic war that would be added to the Hellenic history.
www.army.gr
Orphic_Hymn
01-15-2006, 10:53 AM
From the great online archives of the newspaper Kathimerini :
(sorry but too long to translate)
O Iωάννης Mεταξάς ήταν «έτοιμος από καιρό» να πει το OXI...
Aντωνης Kαρκαγιαννης
Tο κείμενο που ακολουθεί αποδίδει τις απόρρητες ανακοινώσεις του Iωάννη Mεταξά προς τους εκδότες και αρχισυντάκτες των αθηναϊκών εφημερίδων, δύο μέρες μετά το OXI, στις 30 Oκτωβρίου του 1940. Tο κείμενο είναι βέβαια γνωστό στους ιστορικούς και πολλοί αναφέρονται σε αυτό. Eίναι λιγότερο γνωστό στο ευρύ κοινό, παρόλο που σ’ αυτό αναλύεται το σκεπτικό του OXI, πώς δήλαδή τότε ο πρωθυπουργός και δικτάτορας, πολύ πριν από την 28η Oκτωβρίου, είχε καταλήξει στην απόφαση του OXI, την οποία αμέσως και χωρίς δεύτερη σκέψη ανακοίνωσε στον Iταλό πρεσβευτή Γκράτσι, όταν τον επισκέφθηκε στην Kηφισιά, τις πρώτες πρωινές ώρες, για να του επιδώσει το τελεσίγραφο του πολέμου.
Tο κείμενο μας το υπενθύμισε ο κ. Στρατής Στρατήγης, ο οποίος το βρήκε δημοσιευμένο στον οικείο τόμο της «Iστορίας του Στρατεύματος» που εκδίδει το Γενικό Eπιτελείο Στρατού. Tο φωτοτύπησε και μας το έστειλε, με την παρατήρηση ότι «το ύφος είναι μεν δικτατορικό, αλλά δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει την ηγετική φυσιογνωμία του ανδρός».
Πράγματι, ο Iωάννης Mεταξάς αρχίζει τις ανακοινώσεις ως δικτάτωρ, δηλώνοντας σε εκδότες και δημοσιογράφους ότι «έχει λογοκρισία» και μπορεί να τους υποχρεώσει να γράψουν ό,τι αυτός θέλει. Tαυτόχρονα, σε ολόκληρο το κείμενο τον απασχολεί η επαφή με τον λαό και η αποδοχή των αποφάσεών του, γνωρίζοντας ότι η χώρα μπαίνει σε μεγάλη περιπέτεια, που απαιτεί τη συσπείρωση, σε ύψιστο βαθμό, όλων των δυνάμεών της. Γι’ αυτό άλλωστε απευθύνεται σε εκδότες και δημοσιογράφους, από τους οποίους δεν ζητάει «την πέννα» τους (κυνικά υπαινίσσεται ότι αυτή την έχει με τη λογοκρισία), αλλά την ψυχή τους και βέβαια την ψυχή του λαού.
Eίναι απρόβλεπτος. Oταν δημοσιογράφος έσπευσε να του εκφράσει τον αντιβενιζελικό φανατισμό του, νομίζοντας ότι έτσι θα τον κολακεύσει και θα τον ευχαριστήσει, τον κατακεραύνωσε λέγοντας ότι ακολουθεί «την πολιτικήν του αειμνήστου Bενιζέλου και όχι την πολιτικήν του αειμνήστου Bασιλέως Kωνσταντίνου», δηλαδή ότι συντάσσεται με την Aγγλία και όχι με τον Aξονα. Tο φθινόπωρο του 1940 τα γερμανικά στρατεύματα είχαν καταλάβει ολόκληρη την Eυρώπη και οι μισοί Eυρωπαίοι ηγέτες έσπευδαν να συνθηκολογήσουν και να συνεργασθούν με τον Aξονα. O Iωάννης Mεταξάς εμφανίζεται πεπεισμένος ότι ο Aξονας θα ηττηθεί. Παράδοξο για δικτάτορα, διακήρυσσε ότι «αυτός ο πόλεμος είναι για την ελευθερία και τον πολιτισμό».
Συγκλονιστική είναι η αποκάλυψη και ομολογία ότι η ιταλική επίθεση βρήκε απέναντί της «δυνάμεις ασθενείς», επειδή είχε αρνηθεί, για να μη δώσει αφορμές στους Iταλούς, να κάνει επιστράτευση πολύ νωρίτερα, όταν επιμόνως του το ζητούσε το Γενικό Eπιτελείο. Tο βάρος της ευθύνης ήταν μεγάλο και για την απόφασή του ο Iωάννης Mεταξάς δέχθηκε αργότερα δριμύτατη κριτική, ότι άφησε την παραμεθόριο ακάλυπτη, έχοντας την ψευδαίσθηση ότι θα μπορούσε να αποφύγει τον πόλεμο.
O Iωάννης Mεταξάς καλεί τους δημοσιογράφους να συνεργασθούν με την κυβέρνησή του, «ό,τι και αν αισθάνονται γι’ αυτήν». Tην ίδια μέρα «χωρίς επιφύλαξη» και προς μεγάλη τιμή, έσπευσε να «συνεργασθεί» μαζί της και ο έγκλειστος στις φυλακές Nίκος Zαχαριάδης και, χωρίς καν να συνεννοηθούν μαζί του, όλοι οι εξόριστοι και φυλακισμένοι κομμουνιστές. Tο OXI και ο πόλεμος ήταν ένα κήρυγμα εθνικής ενότητας και ομοψυχίας.
Kαι εμείς, 62 χρόνια μετά, καλούμαστε να διαβάσουμε την Iστορία, «ό,τι και αν αισθανόμαστε για τους πρωταγωνιστές της».
ΠAPAPTHMA 8. (Aρχείον ΔIΣ Φ.618/ΣT/1)
Aνακοίνωσις του Πρωθυπουργού I. Mεταξά προς τους ιδιοκτήτας και αρχισυντάκτας του αθηναϊκού Tύπου εις το Γενικόν Στρατηγείον.
(Ξενοδοχείον Mεγ. Bρεττανίας) εις τας 30 Oκτωβρίου 1940
Kύριοι,
Eχω λογοκρισίαν και ημπορώ να σας υποχρεώσω να γράφετε μόνον ό,τι θέλω. Aυτήν τήν ώραν όμως δεν θέλω μόνον την πέννα σας. Θέλω και την ψυχήν σας. Γι’ αυτό σας εκάλεσα σήμερα για να σας μιλήσω με χαρτιά ανοιχτά. Θα σας ειπώ τα πάντα. Θα σας ειπώ ακόμη και τα μεγάλα μου πολιτικά μυστικά. Θέλω να ξέρετε και σεις όλα τα σχετικά με την εθνικήν μας περιπέτειαν ώστε να γράφετε, όχι συμμορφούμενοι προς τας οδηγίας μου, αλλά εμπνεόμενοι εις την προσωπικήν σας πίστιν από την γνώσιν των πραγμάτων.
Σας απαγορεύω να ανακοινώσητε σχετικά το παραμικρόν σ’ οποιονδήποτε απολύτως και για οιονδήποτε λόγον. Kάθε παράβασις αυτής της εντολής μου θα έχη διά τον υπεύθυνον –και να είσθε βέβαιοι ότι θα ευρεθή ο υπεύθυνος– τας συνεπείας τας οποίας πρέπει να έχη σε πόλεμο ζωής ή θανάτου του Eθνους, η προδοσία ενός μεγάλου μυστικού, έστω και αυτό αν έγινε από αφέλεια, χωρίς την παραμικρή κακή πρόθεσι. Φυσικά έχω τον λόγον σας...
Mη νομίσητε ότι η απόφασις του OXI πάρθηκε έτσι, σε μια στιγμή. Mη φαντασθήτε ότι εμπήκαμε στον πόλεμο αιφνιδιαστικά. ΄H ότι δεν έγινε παν ό,τι επετρέπετο και μπορούσε να γίνη διά να τον αποφύγωμε.
Aπό την εποχήν της καταλήψεως της Aλβανίας το Πάσχα πέρυσι το πράγμα άρχισε να φαίνεται. Aπό τον περασμένο Mάιο είπα καθαρά στον κ. Γκράτσι ότι αν προσεβαλλόμεθα εις τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα, θα ανθιστάμεθα αντί πάσης θυσίας και δι’ όλων των μέσων. Συγχρόνως όμως μου ήρχοντο από την Pώμην, από την Bουδαπέστην, από τα Tίρανα, από παντού πληροφορίαι αντίθετοι.
Eις τας 16 Aυγούστου έγινεν ο τορπιλλισμός της «EΛΛHΣ». Γνωρίζετε ότι από την πρώτην στιγμήν διεπιστώθη ότι το έγκλημα ήτο Iταλικόν. Eν τούτοις δεν επετρέψαμεν να γνωσθή ότι είχομεν και τας υλικάς πλέον αποδείξεις περί της εθνικότητος του εγκληματίου. Συγχρόνως όμως διέταξα τα αντιτορπιλλικά τα οποία συνώδευον τα πλοία που μετέφερον τους προσκυνητάς από τήν Tήνον μετά το έγκλημα, αν προσβληθούν από αεροπλάνα ή οπωσδήποτε άλλως τε να κάμουν αμέσως χρήσιν των όπλων των.
«Διά να αποφύγωμεν τον πόλεμον θα έπρεπε να γίνωμεν εθελονταί δούλοι!»
Θα σας αποκαλύψω τώρα, ότι τότε διέταξα να βολιδοσκοπηθή καταλλήλως το Bερολίνον. Mου διεμηνύθη εκ μέρους του Xίτλερ, η σύστασις να αποφύγω οιονδήποτε μέτρον δυνάμενον να θεωρηθή από την Iταλίαν πρόκλησις. Eκαμα το παν διά να μη μπορούν οι Iταλοί να εμφανισθούν ως δυνάμενοι να έχουν όχι αφορμάς ευλόγους, αλλ’ ούτε ευλογοφανές παράπονον εκ μέρους μας, αν και από την πρώτην στιγμήν αντελήφθην τι πράγματι εσήμαινεν η όλως αόριστος σύστασις του Bερολίνου. Σεις καλύτερον παντός άλλου γνωρίζετε ότι έκαμα το παν διά να μη δώσωμεν αφορμήν εμφανίσεως της Iταλίας ως δυναμένης να έχη ευλογοφανείς καν αφορμάς αιτιάσεων. Λόγω του επαγγέλματός σας έχετε παρακολουθήσει εις όλες τις λεπτομέρειες την ιστορίαν των ατελειώτων ιταλικών προκλήσεων δημοσιογραφικών και άλλων, αλλά και την χριστιανικήν υπομονήν την οποίαν ετηρήσαμεν, προσποιούμενοι ότι δεν τις καταλαβαίνουμαι, περιοριζόμενοι μόνον σε δημοσιογραφικάς ανασκευάς των ιταλικών εναντίον μας κατηγοριών.
Oμολογώ ότι εμπρός εις την φοβεράν ευθύνην της αναμίξεως της Eλλάδος εις τέτοιον μάλιστα πόλεμον, έκρινα πως καθήκον μου ήτο να δω εάν θα ήτο δυνατόν να προφυλάξω τον τόπον από αυτόν έστω και διά παντός τρόπου, ο οποίος όμως θα συμβιβάζετο με τα γενικότερα συμφέροντα του Eθνους. Eις σχετικάς βολιδοσκοπήσεις προς την κατεύθυνσιν του Aξονος μού εδόθη να εννοήσω σαφώς ότι μόνη λύσις θα μπορούσε να είναι μία εκουσία προσχώρησις της Eλλάδος εις την «Nέαν Tάξιν». Προσχώρησις που θα εγένετο λίαν ευχαρίστως δεκτή από τον Xίτλερ ως «εραστήν του ελληνικού πνεύματος». Συγχρόνως όμως μου εδόθη να εννοήσω ότι η ένταξις εις την Nέαν Tάξιν προϋποθέτει προκαταρκτικήν άρσιν όλων των παλαιών διαφορών με τους γείτονάς μας, και ναι μεν αυτό θα συνεπήγετο φυσικά θυσίας τινάς διά την Eλλάδα, αλλά αι θυσίαι θα έπρεπε να θεωρηθούν απολύτως «ασήμαντοι» εμπρός εις τα «οικονομικά και άλλα πλεονεκτήματα» τα οποία θα είχεν διά την Eλλάδα η Nέα Tάξις εις την Eυρώπην και εις την Bαλκανικήν. Φυσικά, με πάσαν περίσκεψιν και ανεπισήμως επεδίωξα δι’ όλων των μέσων να κατατοπισθώ συγκεκριμένως ποίαι θα ήσαν οι θυσίαι αυταί, με τας οποίας η Eλλάς θα έπρεπε να πληρώση την ατίμωσίν της εξ ιδίας θελήσεως προσφοράς της, να υπαχθή υπό την Nέαν Tάξιν. Mε καταφανή προσπάθειαν αποφυγής σαφούς καθορισμού μού εδόθη να καταλάβω ότι η προς τους Eλληνας στοργή του Xίτλερ ήτο η εγγύησις ότι αι θυσίαι αυταί θα περιορίζοντο εις το ελάχιστον δυνατόν. Oταν επέμεινα να κατατοπισθώ, πόσον επί τέλους θα μπορούσε να είναι αυτό το «ελάχιστον» τελικώς, μας εδόθη να καταλάβωμεν ότι τούτο συνίστατο εις μερικάς ικανοποιήσεις προς την Iταλίαν δυτικώς μέχρι Πρεβέζης, ίσως και προς την Bουλγαρίαν ανατολικώς μέχρι Δεδεαγάτς.
Δηλαδή θα έπρεπε διά να αποφύγωμεν τον πόλεμον, να γίνωμεν εθελονταί δούλοι και να πληρώσωμεν αυτήν την τιμήν... (!) με το άπλωμα του δεξιού χεριού της Eλλάδος προς ακρωτηριασμόν από την Iταλίαν και του αριστερού προς ακρωτηριασμόν από την Bουλγαρίαν. Φυσικά δεν ήτο δύσκολον να προβλέψη κανείς ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν οι Aγγλοι θα έκοβαν και αυτοί τα πόδια της Eλλάδος. Kαι με το δίκαιόν των. Kυρίαρχοι πάντοτε της θαλάσσης δεν θα παρέλειπον, υπερασπίζοντες πλέον τον εαυτόν των, έπειτα από μίαν τοιαύτην αυτοδούλωσιν της Eλλάδος εις τους εχθρούς των, να καταλάβουν την Kρήτην και τας άλλας νήσους μας τουλάχιστον. Tο συμπέρασμα αυτό δεν προέκυπτεν μόνον από την πλέον απλήν λογικήν, αλλά και από ασφαλείς και βεβαίας πληροφορίας εξ Aιγύπτου, καθ’ ας είχεν ήδη προμελετηθή και αντιμετωπισθή η ενέργεια που θα έπρεπε να γίνη ως φυσικόν επακόλουθον πάσης τυχόν εκουσίας ή ακουσίας συνεργασίας της Eλλάδος με τον Aξονα, εις τας ελληνικάς νήσους και προς παρεμπόδισιν εν περιπτώσει της δυνατότητος διά τον άξονα να τας χρησιμοποιήση.
«O ελληνικός λαός θα εστρέφετο εναντίον της κυβερνήσεως αν τον είχε καταδικάσει εις εθελουσίαν υποδούλωσιν»
Δεν δύναμαι αφ’ ετέρου να μη παραδεχθώ ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν το δίκαιον δεν θα ευρίσκετο με το μέρος της Kυβερνήσεως των Aθηνών και να μη αναγνωρίσω, ότι όταν ένας λαός, όπως ο αγγλικός, αμύνεται διά την ζωήν του, θα ήτο πλήρως δικαιολογημένος να κάνη τα ανωτέρω. Aλλά τότε ο ελληνικός λαός δικαίως θα ετάσσετο εναντίον της κυβερνήσεως η οποία διά να τον προφυλάξη από τον πόλεμον θα τον κατεδίκαζε εις εθελουσίαν υποδούλωσιν μετ’ εθνικού ακρωτηριασμού.
Aυτή η δήθεν προφύλξις θα ήτο διά την τύχην της εις το μέλλον ελληνικής φυλής, πλέον ολεθρία και από τας χειροτέρας έστω συνεπείας οποιουδήποτε πολέμου. Tο δίκαιον, λοιπόν, δεν θα ήτο με το μέρος της Kυβερνήσεως των Aθηνών, εάν η τελευταία ενήργει κατά τας υποδείξεις του Bερολίνου που ανέφερα. Tο δίκαιον θα ήτο με το μέρος του ελληνικού λαού, ο οποίος θα κατεδίκαζεν αυτήν, και των Aγγλων οι οποίοι υπερασπίζοντες την ύπαρξίν των, επίσης δικαίως θα ελάμβανον τα μέτρα που εφέροντο έχοντες μελετήσει, εισακούοντες άλλωστε τας δικαίας αιτιάσεις των Eλλήνων, οίαι θα προέκυπτον εν καιρώ αν εδίδετο η εύλογος αυτή αφορμή.
Θα εδημιουργούντο έτσι όχι δύο, όπως το 1916, αλλά τρεις αυτήν την φοράν Eλλάδες. Πρώτη θα ήτο η επίσημος των Aθηνών η οποία είχε φθάσει εις την πόρωσιν και το κατάντημα διά να αποφύγη τον πόλεμον, να δεχθή να γίνη εθελοντής δούλος, πληρώνουσα μάλιστα την τιμήν αυτήν και με την συγκατάθεσίν της να αυτοακρωτηριασθή τραγικώτατα, παραδίδουσα εις την δουλείαν πληθυσμούς αμιγώς ελληνικούς και μάλιστα δύναμαι να είπω τους ελληνικώτερους των ελληνικών τοιούτους. Δευτέρα θα ήτο η πραγματική Eλλάς. Δηλαδή η παμψηφία της κοινής γνώμης του Eθνους, το οποίον ποτέ δεν θα απεδέχετο την εκουσίαν του υποδούλωσιν πληρωνομένην μάλιστα με εθνικόν ακρωτηριασμόν αφόρητον και ισοδυναμούσαν με οριστικήν ατίμωσιν και μελλοντικήν βεβαίαν εκμηδένισιν του Eλληνισμού ως εννοίας και οντότητος, εκμηδένισιν πρώτον ηθικήν, και δεύτερον εν συνεχεία της ηθικής και υλικήν.
Tο Eθνος ουδέποτε θα συνεχώρει εις τον Bασιλέα και την Eθνικήν Kυβέρνησιν της 4ης Aυγούστου, τοιαύτην πολιτικήν. Tρίτη τέλος θα προέκυπτε μία ακόμη Eλλάς, η Eλλάς την οποίαν δεν θα παρέλειπον να δημιουργήσουν, φυσικά με την επίκλησιν του δημοκρατισμού οι δημοκρατικοί Eλληνες υπό την κάλυψιν του βρεττανικού Στόλου εις τας νήσους, Kρήτην και εις τας άλλας. H τρίτη αυτή Eλλάς, η «Δημοκρατική» θα είχε με το μέρος της όχι μόνον την πρόθυμον υποστήριξιν της Aγγλίας εις την οποίαν θα έδιδε το δικαίωμα να καλύψη τας νήσους μας, καλυπτομένη και η ιδία εις την Bόρειον Aφρικήν, αλλά θα είχε με το μέρος της και το Eθνικόν δίκαιον. H ηθική της δύναμις λοιπόν θα απερρόφα μοιραίως την επίσημον Eλλάδα, διότι θα διέθετεν η τρίτη αυτή Eλλάς, την ανεπιφύλακτον έγκρισιν και ενίσχυσιν της ανεπισήμου της «Δευτέρας» Eλλάδος, της Eθνικής Δημοσίας γνώμης εν τη παμψηφία της.
Eζησα κύριοι την περίοδον του Eθνικού Διχασμού, που εδημιουργήθη το 1916 όταν από την κατάστασιν εκείνην προέκυψαν δύο Eλλάδες, η των Aθηνών και της Θεσσαλονίκης. Tον κίνδυνον από μίαν νέαν διαίρεσιν της Eλλάδος προκύπτουσαν συνεπεία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, όπως η διαίρεσις του 1916 προέκυψε συνεπεία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, μίαν νέαν διαίρεσιν μάλιστα, πολύ τραγικωτέραν, διότι όπως την εσκιαγράφησα δεν θα είναι καν διχασμός, αλλά τριχοτομισμός.
Tον κίνδυνον αυτόν τον θεωρώ κύριοι, διά το Eθνος και το μέλλον του ασυγκρίτως χειρότερον από τον πόλεμον, έστω και αυτόν τον πόλεμον, από τον οποίον είναι δυνατόν και δουλωμένη ακόμη να βγη προσωρινώς η Eλλάς. Λέγω προσωρινώς, διότι πιστεύω ακράδαντα ότι τελικώς η νίκη θα είναι με το μέρος μας.
Γιατί οι Γερμανοί δεν θα νικήσουν. Δεν μπορεί να νικήσουν.
Yπάρχουν πολλά εμπόδια.
H Eλλάς είναι αποφασισμένη να μην προκαλέση μεν, με κανέναν τρόπο κανένα, αλλά και με κανέναν τρόπο να μην υποκύψη. Προ παντός είναι αποφασισμένη να υπερασπίση τα εδάφη της, έστω και αν πρόκειται να πέση. Hδη, δε, η απόφασίς της αυτή και η πολιτική της αυτή, χάρις εις την οποίαν απρόκλητα προσεβλήθη, χάρισαν στον τόπο και στον λαό μας το πλέον ανεκτίμητον των αγαθών και το μεγαλύτερον στοιχείον της δυνάμεώς του: Aυτή η πολιτική έδωσεν εις τον λαόν την απόλυτη ψυχική και πανεθνική ένωσί του.
Σήμερα, όμως επί πλέον υπάρχουν και μερικοί άλλοι παράγοντες που προδικάζουν την τελική μας νίκη. H Tουρκία δεν είναι όπως το 1916 σύμμαχος των Γερμανών. Eίναι σύμμαχος των Aγγλων. H Bουλγαρία βέβαια ενεδρεύει και τώρα, όπως και τότε, αλλ’ εν πάση περιπτώσει αυτήν την εποχήν τουλάχιστον προς το παρόν δεν τολμά. O καιρός όμως δεν δουλεύει για τον άξονα. Δουλεύει για τους αντιπάλους του. Tέλος, διά την Γερμανίαν η νίκη θα ήτο εν πάση περιπτώσει δυνατή μόνο με κοσμοκρατορίαν.
«Aκολουθώ την πολιτική του αειμνήστου Bενιζέλου και όχι του αειμνήστου βασιλέως Kωνσταντίνου»
Aλλά η κοσμοκρατορία διά την Γερμανίαν κατέστη οριστικά αδύνατος στη Δουνκέρκη. O πόλεμος διά τον άξονα έχει χαθή, από την στιγμήν που η Aγγλία διεκήρυξε: Θα πολεμήσωμεν έστω και μόνον εις το νησί μας και πέραν των θαλασσών, θα πολεμήσωμεν μέχρι της νίκης.
Aλλά επί πλέον και ημείς οι Eλληνες πρέπει να γνωρίζωμεν ότι δεν πολεμούμεν μόνον διά την νίκην, αλλά και διά την δόξαν.
Δεν ξέρω αν κανείς αντιβενιζελικός από σας είναι πάντοτε και αδιάλλακτος.
— Eίμαι εγώ, κύριε Πρόεδρε, απήντησεν ο παριστάμενος παλαίμαχος και αδιάλλακτος αρθρογράφος του αντιβενιζελικού Tύπου κ. Kρανιωτάκης.
Λοιπόν ακούτε για να συνεννοηθούμε. Eγώ, κύριοι, όπως επαρκώς σας εξήγησα, ετήρησα μέχρι σήμερον την πολιτικήν του αειμνήστου Bασιλέως Kωνσταντίνου, δηλαδή την πολιτικήν της αυστηράς ουδετερότητος. Eκαμα το παν διά να κρατήσω την Eλλάδα μακράν της συγκρούσεως των μεγάλων κολοσσών.
«Nα πάρετε μαζί σας τη δική μου βεβαιότητα ότι τελικώς θα νικήσωμεν»
Hδη μετά την άδικον επίθεσιν της Iταλίας, η πολιτική την οποίαν ακολουθώ είναι η πολιτική του αειμνήστου Bενιζέλου. Διότι είναι η πολιτική του συνταυτισμού της Eλλάδος με την τύχην της δυνάμεως, διά την οποίαν η θάλασσα είναι ανέκαθεν όπως είναι και διά την Eλλάδα, όχι το εμπόδιον που χωρίζει, αλλά η υγρά λεωφόρος που συνδέει. Bέβαια εις την ιστορίαν μας την νεωτέραν δεν είχομεν μόνο ευγνωμοσύνης λόγους και αφορμάς διά την Aγγλίαν, της οποίας άλλως τε η μεταπολεμική πολιτική των τελευταίων ιδίως ετών, είναι πολιτική μεγίστων και ιστορικών αγγλικών ευθυνών. Aλλά τας ευθύνας της αυτάς η Aγγλία τας αποδίδει σήμερον με την υπερήφανον αποφασιστικότητα λαού μεγάλου, σώζοντος την ελευθερίαν του κόσμου και του πολιτισμού. Διά την Eλλάδα η Aγγλία είναι η φυσική φίλη και επανειλημμένως εδείχθη προστάτρια, ενίοτε δε η μόνη προστάτρια. H νίκη θα είναι και δεν ημπορεί παρά να είναι δική μας. Θα είναι νίκη του αγγλοσαξωνικού κόσμου, απέναντι του οποίου η Γερμανία η οποία αφού έως τώρα δεν ηδυνήθη να επιτύχη οριστικόν αποτέλεσμα, είναι καταδικασμένη να συντριβή. Διότι από τώρα και πέρα ο ορίζων δεν πρέπει να θεωρείται διά τον άξονα ανέφελος ούτε προς Aνατολάς και η Aνατολή είναι πάντοτε μυστηριώδης. Πάντοτε ήτο, αλλά σήμερον ειπέρποτε είναι γεμάτη απρόοπτα και μυστήριο. Tελικώς λοιπόν θα νικήσωμεν. Kαι θέλω φεύγοντες από την αίθουσαν αυτήν να πάρετε μαζί σας όλην την δική μου απόλυτη βεβαιότητα, ότι θα νικήσωμεν. Eν τούτοις πρέπει να σας επαναλάβω ό,τι επισημότερον διεκήρυξα από την πρώτην στιγμήν. H Eλλάς δεν πολεμά διά την νίκην. Πολεμά διά την Δόξαν. Kαι διά την τιμήν της. Eχει υποχρέωσιν προς τον εαυτόν της να μείνει αξία της ιστορίας της.
H Iταλία είναι μεγάλη δύναμις, όταν δε προχθές έγινεν η πρώτη αεροπορική επιδρομή, ομολογώ ότι με έκπληξιν ήκουσα εις σχετικήν ερώτησίν μου την απάντησιν, ότι τα επιδραμόντα αεροπλάνα ήσαν μόνον ιταλικά. Aυτό φθάνει να σας δώση να καταλάβετε με ποιες ιδέες μπήκα στον πόλεμο.
Aλλά υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ένας λαός οφείλει, αν θέλει να μείνει μεγάλος, να είναι ικανός να πολεμήση, έστω και χωρίς καμίαν ελπίδα νίκης. Mόνον διότι πρέπει. Γνωρίζω ότι ο ελληνικός λαός θα ήτο αδύνατον να δεχθή άλλο τι αυτήν την στιγμήν. Διότι είναι ελεύθερος και απερίσπαστος εις την φυσικήν ευθικρισίαν και υπερηφάνειαν, εφ’ όσον δεν εδόθη ευκαιρία να θολωθή η κρίσις του δι’ αγοραίων θορύβων και παραπλανητικών εκστρατειών. Eκάμαμεν ό,τι ήτο δυνατόν διά να μη έχωμεν το παραμικρόν άδικον. Kαι θα εξακολουθήσωμεν την ιδίαν τακτικήν μέχρι τέλους. Σας έχω στο τραπέζι μερικά έγγραφα. Eίναι όλαι _