Ptolemy
01-05-2006, 09:58 AM
I will firstly write their biographies in greek and at some time i will translate them into english. The following is from "Greek Slavophones of Macedonia" from Prof. Ioannis Holevas.
Οϊ σημαντικότεροι Έλληνες σλαβόφωνοι Μακεδόνες Όπλαρχηγοί καί ή δράση τους.
1.Κωνσταντίνος Κώτας
Γεννήθηκε το 1863 στη Ρούλια (σήμερα το χωριό ονομάζεται Κώτας προς τιμή του) ένα χωριό στην δασωμένη και ατέλειωτη ρεματιά που οδηγεί απο το Πισοδέρι στα άλβανικά σύνορα. Στό χωρ ιό του έργαζόταν ως γεωργός, μπακάλης, χαντζής, κηροποιός, τσαγκάρης, δηλαδή ήταν πολυτεχνίτης. Είχε άσβεστο μϊσος κατά των μπέηδων καί άγάδων, πού καταδυνάστευαν όλα τά χριστιανικά χωριά.
Τήν άνοιξη τού 1897 περίπου 30 νέοι απο το Μοναστήρι εϊχαν προμηθευτεϊ όπλα καί στολές για να βγουν στα βουνά αντάρτες με αρχηγό τον Κώτα. Η άδοξη κατάληξη του πολέμου του 1897 ματαίωσε τα σχέδια τους, δεν άπογοήτευσε όμως τόν Κώτα.
Τήν άνοιξη τοϋ 1898 μαζί μέ τόν έπίσης σλαβόφωνο (μετέπειτα Οπλαρχηγό) Παϋλο Κύρου, σκότωσαν τόν Κασήμ μπέη καίτούς Τουρκαλβανούς σωματοφύλακές του. Οί τουρκικές άρχές άναστατώθηκαν κι cιρχισαν νά ψάχνουν γ ιά τούς έκτελεστές.
Τότε ό Κώτας μέ τήν πρόφαση ότι δήθεν Θά έφευγε γιά τό έξωτερικό άποχαιρέτησε τούς συγγενεϊς καί τούς φίλους του. Κατέβηκε όμως άπό τό τραϊνο καί γύρισε στά βουνά τών Κορεστίων καί σχημάτισε μιά δική του όμάδα. 'Από τούς πρώτους πού τόν άκολούθησαν ήταν oi, Λάζος Τσολάκης καί 'Αθαν. Γκιόρλης άπό τό 'Απόσκεπο τής Κα¬στοριάς, Νάκος άπό τό Σίστοβο (Σιδηροχώρι), 'Αλέξης Νά¬στος άπό τό Τσέροβο (Κλειδί) τής Φλώρινας, Βασίλης Μπεκιάρης άπό τό Ζέλοβο ('Ανταρτικό) καί Σπ. Παρα¬σκευάίδης άπό τή Ράμπα (Λαιμό) Πρεσπών -όλοι σλαβόφωνοι.
"Εγινε ό άμείλικτος τιμωρός τών Τούρκων μπέηδων, άγάδων, τσιφλικάδων, κεχαγιάδων (όργάνων τών προηγούμενων). Μετά τόν Κασήμ μπέη (πού άναφέραμε παρα¬πάνω) ξέκαμε στή σειρά τούς: 'Αμπεντίν μπέη άπό τήν Κα¬στοριά, Νουρή μπέη άπό τό "Αργος 'Ορεστικό, Τζεμάλ μπέη άπό τήν Κορυ-rσά, Νουρή καπετάν άπό τή Φλώρινα, τόν Τάίρ άγά κ.ά. 'Επειδή αύτοί καταδυνάστευαν τούς χωρικούς, οί τελευταϊοι τόν είδαν μέ άγαλλίαση ώς φύλα¬κα αγγελο καί σωτήρα τους.
'Η φήμη του έτρεξε μακριά. 'Αντιπροσωπεία άπό τό Μπούφι τού ζήτησε νά ξεκαθαρίσει τρεϊς άγάδες πού εί¬χαν γίνει τυραννικοί. Καί ή παράκλησή τους έκπληρώθηκε.
Τό περίεργο είναι, γράφει ό Γ.Χ. Μόδης, ότι ένώ είχε έκτελέσει πολλούς Τουρκαλβανούς, ύπάρχει άρβανίτικο τραγούδι πού έξυμνεϊ τόν Κώτα, γιατί όλοι άναγνώριζαν ότ ι οi έκτελούμενοι βαρύνονταν μέ πολλές άμαρτίες.
Στό μεταξύ στά μέρη όπου δροϋσε ό Κώτας έμφανί¬σθηκαν βούλγαροι κομιτατζήδες πού έκδήλωναν μεγάλο θαυμασμό γιά τόν Κώτα, άπέχθεια πρός τούς Τούρκους καί συμπόνια γιά τούς χριστιανούς. 'Ο Κώτας δέχτηκε τή συνεργασία μαζί τους, γιατί, καθώς ήταν άποτραβηγμένος στά βουνά, δέν είχε πολλές πληροφορίες. Τοϋ έκαμε όμως ίδιαίτερη έντύπωση ότι οί νέοι συνεργάτες του, άντί νά σκοτώνουν Τούρκους -όπως ό ϊδιος- ξεκαθάριζαν χρι¬στιανούς, παπάδες, δασκάλους, προκρίτους καί άπλούς άνθρώπους.
Προβληματισμένος άποστασιοποιήθηκε άπ' αϋτούς καί έγινε ό άνεξάρτητος κυρίαρχος τών Κορεστίων καί τής Πρέσπας.
Τόν 'Οκτώβριο τοϋ 1900 ό γενικός άρχηγός τής ΕΜΕΟ Παϋλε Χριστώφ ζήτησε άπό τόν Κώτα νά άναπτύ¬ξει τή δράση του καί πρός τήν περιοχή τής Καρατζόβας ('Αριδαίας) γιά νά τή γλυτώσει άπό μερικούς τυράννους μπέηδες. 'Ο Κώτας συμφώνησε, άλλά στό δρόμο, οί κομιτατζήδες μέ έντολή τοϋ άργηγοϋ τους τόν πυροβόλησαν ϋπουλα καί τόν τραυμάτισαν. Έξαλλος γι' αύτή τήν άτιμία έβαλε στό κυνηγητό τούς κομιτατζήδες μέχρι τό Νεστόριο. 'Ετσι, μόνος του συνέχισε τόν διμέτωπο άγώνα.
Οί κομιτατζήδες, μή μπορώντας νά έξοντώσουν τόν "πρώτο", σκότωναν cιλλους, όπως τόν στυλοβάτη τοϋ 'Ελ¬ληνισμοϋ κατά τοϋ άρχικομιτατζή Κλιάσεφ στή Ζαγορίτσιανη (Βασιλειάδα) Καραμάτσο καί στήν Ποσδιβίτσιχ (Χάλαρα), τόν έφημέριο Παπαργύρη, τόν Γιάντση κ.ά.
Στό τέλος τοϋ 1901 συνδέθηκαν ό μητρ. Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης μέ τόν Κώτα. 'Ο Κώτας συνέχισε: νά προστατεύει τά χωριά άπό τούς Τούρκους καί τούς Βουλγάρους, πίστευε δμως δτι θά έπρεπε όλοι οί υπόδουλοι, άνεξάρτητα άπό έθνικότητα καί γλώσσα, νά ένωΘοϋν γιά νά άπελευθερωθοϋν άπό τούς Τούρκους. 'Αλλά ήταν ό μόνιμος στόχος τών κομιτατζήδων γιά έξόντωση.
Τό Νοέμβριο τοϋ 1901 έπεσε στά χέρια τών Βουλγάρων, άλλά γλύτωσε καί τήν ανοιξη τοϋ 1902 σώθηκε άπό ένεδρα στό Σμάρδεσι. Τόν Αϋγουστο τοϋ 1902 οί κομιτατζηδες χτυπήθηκαν στήν '"Οστιμα (Τρίγωνο) μέ τίς όμάδες των σλαβοφώνων Κώτα, Γκέλε καί Τσάμη Παπασταύρου και ο πρώτος έτρεψε τούς Βουλγάρους σέ φυγή. Στό τέλος Αυγούστου 1902 ήρθε στά Κορέστια ό Βούλγαρος αύτονομιμιστής συν/ρχης Γιαγκόφ μέ 40-50 άνδρες. Αύτός ηρθε. σέ έπαφή μέ τόν Κώτα καί οί δύο μαζί μέ σύνολο 300-400 άνδρών κίνησαν νά χτυπήσουν τούς τούρκους στή Φλώρινα. Τό έγχείρημα δέν πέτυχε καί μετά άπ' αύτό ό Γιαγκόφ κατευθύνθηκε στήν 'Ελλάδα.
Τόν 'Απρίλιο 1903 οί αρχικομιτατζήδες Σουράφοφ. Τσακαλάροφ, Κλιάσεφ, Γκρούεφ ξαναπήραν άπόφαση γιά τήν έξόντωση τοϋ Κώτα. 'Η άπάντηση τοϋ τελευταίου ήταν τό ξεκαθάρισμα ένός κομιτατζή έξω άπό τό 'Ανταρτικό.
'Όταν στίς 20-7-1903 έγινε τό Ίλιντεν, ό Κώτας φάνη¬κε νά παίρνει διακριτικά μέρος σ' αύτό, γιά νά μή κατη¬γορηθεί ώς συνεργάτης τών Τούρκων. 'Αμέσως μετά έδωσε μάχες μέ τούς Τούρκους στό Πλατύ (όπου έχασε τό πρωτοπαλλήκαρό του Σπϋρο Παρασκευαίδη) καί στην Βί¬γλα τοϋ Πισοδερίου.
Οί κομιτατζήδες σκοτώνουν τόν πατέρα καί τόν άδερφό τοϋ παλληκαριοϋ του Γιάννη Ζάϊκου καί άλλους στή Μπρένιτσα (Βατοχώρι). Τή δολοφονία τους έκδικήθη¬κε ό Κώτας σκοτώνοντας τό γενικό άρχηγό τοϋ Βουλγα¬ρικοϋ κομιτάτου στήν περιοχή Καστοριάς - Φλώρινας, Παπατράϊκοφ.
Τό χειμώνα τοϋ 1903-4 ό Κώτας πήγε στήν 'Αθήνα νά δεί τά παιδιά του (πού είχαν μεταφερθεί έκεί άπό τόν Ναούμ Σπανό). "Οταν γύρισε τό Μάρτιο τοϋ 1904 ήταν μαζί του ή τετραμελής 'Επιτροπή τών 'Αξιωματικών ('Αλ. Κοντούλης, 'Αν. Παπούλιας, Γ. Κολοκοτρώνης, Παϋλος Μελάς) πού έστελνε ή κυβέρνηση γιά διερεύνηση τής κα¬τάστασης στή Μακεδονία. '"Εφτασαν στήν Καστοριά κι ά¬πό τό μοναστήρι τοϋ Τσιριλόβου κοντά στηνj λίμνη κίνησαν γιά τό Γαβρέσι (Γάβρο) καί τό "βασίλειο" τοϋ Κώτα. 'Ο Παϋλος Μελας, δπως εϊδαμε παραπάνω, διαπϊστωσε δτι ό Κώτας λατρευόταν άπό τούς χωρικούς. 'Αφοϋ μίλησε οτό σλαβόφωνο ϊδίωμα ό Κώτας στούς προκρίτους τοϋ Γά¬βρου (το τι ειπε άναφέραμε παραπάνω), πήγαν στό χωριό του, τή Ρούλια. "Τό σπίτι τοϋ Κώτα" γράφει ό Π. Μελάς στό `Ημερολογιό του "είναι τό φτωχικότερο τοϋ χωριου Κι αϋτό άποτελεϊ άκόμα μιά ένδειξη γιά τήν έντιμότητα τοϋ άνθρώπου". Πήγαν άκόμα στήν "Οστιμα (Τρίγωνο), στό Ζέλοβο ( Ανταρτικό). στό 'Ορόβνικ (Καρυές), στή Μπελ¬καμένη (Δροσοπηγή) κ.λ.π. Παντοϋ στό άντίκρυσμα τοϋ Κώτα οί κάτοικοι έδειχναν ένθουσιασμένοι.
Οί άξιωματικοί γύρισαν στήν 'Αθήνα καί ό Κώτας στό "βασίλειό" του. Μαζί του ήταν τώρα οί κρητικοί Εύθ. Κα¬ούδης, Γ. Δικώνυμος-Μακρής καί Περάκης καί oi σλαβό¬φωνοι όπλαρχηγοί Π. Κύρου, Δημ. Νταλίπης, Σϊμος 'Αρ¬μενσκιώτης καί 'Ηλίας Γκαδούσης.
'Η 'Επιτροπή στήν έκθεσή της (16-4-1904) συνιστού¬σε όμοφώνως τήν άμεση έναρξη ενοπλου άγώνα, άφιέρω¬νε δέ πολύ κολακευτικά λόγια γιά τόν Κώτα.
'Ο 'Αλέξ. Κοντούλης έγραφε στίς 17-3-1904 πρός τόν Στέφανο Δραγούμη: "... Εύρισκόμεθα άνά τάς έπαρχιάς Καστοριcις καί Πρέσπας έντελϊυς άσφαλεϊς, ένθουσιασμέ¬νοι δέ έκ τής ϋποδοχής τών Μακεδόνων χωρικcϋν, οίτινες έκπέμπουσι φωνήν άνακουφίσεως καί χαρϊις έπί τή άφίξει ημών, καλώς έννοοϋντες τόν σκοπόν τής περιοδείας μας. Είναι άληθές ότι εύρισκόμεθα εις τά βασίλεια τοϋ Κώτα, δστις έξασκεϊ έπιρροήν άληθώς Ηγεμονικήν. Πιστεύω ότι καί είς τάς άλλας περιφερείας δέν θά είναι τό έργον ημών δυσχερές. 'Ομιλεϊ ό Κώτας μετά ρητορικής δεινότητος πρός τούς έκ τών χειλέων του άνηρτημένους χωρικούς, οί τινες τόν Θαυμάζουν".
Στόν Κώτα γινόταν άλλεπάλληλες συστάσεις νά φύγει γιά τήν 'Αθήνα, άφοϋ ήταν φανερό ότι ήταν στόχος τόσο τών Τούρκων, δσο καί τών Βουλγάρων. 'Ο Κώτας δόμως έμενε άνεπηρέαστος άπό τίς συστάσεις αύτές, γιατί πίστευε πώς όφειλε νά μείνει κοντά σ' έκείνους πού εϊτε τόν άκολούθησαν, είτε τόν πίστευαν καί τόν λάτρευαν.
Καί είναι βέβαιο ότι ώς τό καλοκαίρι τοϋ 1904 πού έ¬φτασαν στήν περιοχή του άνταρτικές όμάδες σταλμένες άπό τήν κυβέρνηση στήν περιοχή Καστοριαις - Φλώρινας, πάλαιβε αύτός καί όρισμένοι αλλοι σλαβόφωνοι όπλαρ¬χηγοί συνεργαζόμενοι μέ τόν μητρ. Γερμανό Καραβαγγέλη.
'Ο Κώτας, ύπό άνεξακρίβωτες συνθήκες συνελήφθη άπό τουρκικό άπόσπασμα στίς 9-6-1904 μαζί μέ τέσσερις άνδρες του, μέσα στό χωριό τοϋ Ρούλια. Μεταφέρθηκε στό Μοναστήρι δπου τόν φυλάκισαν καί στις 27-9-1905
τόν έκτέλεσαν μέ άπαγχονισμό. Πέθανε κραυγάζοντας "Ζήτω τό έθνος".
'Ο Κώτας ύπήρξε ένας θρύλος πού συντάραξε όχι μόνο τή Μακεδονία, άλλά τό Πανελλήνιο Εύτυχώς ο σπόρος πού έσπειρε άπέδωσε καρπαύς καί η Μακεδονία σώΘηκε.
'Ο λαός πού τόν λάτρεψε καί τόν είχε ίνδαλμά του τόν τραγούδησε άπό τά φυλλοκάρδια του.
«Τό κάθε μας χωριό τόν Κώτα ύμνεϊ
τής Ρούλιας τά άντάρτικα τ'άσκέρια
πού τ' όνομά τους πήρανε οί ούρανοί
χρυσό νά τό κεντήσουνε τ' άστέρια.
Αίώνια τά ντουφέκια τους βροντοϋν
στους κάμπους, στό βουνό, σέ κάθε ράχη
κι έμπρός άπό τά μάτια μας περνοϋν
άγέρωχοί Μακεδονομάχοι.
Τά χείλη εύλαβικά τόν Κώτα ύμνοϋν
καί στήνουν στην Θυσία του μνημεϊα
oi 'Ελληνες πcύ μάθαν νά τιμοϋν
τούς ήρωες καί τή Μακεδονία.»
Οϊ σημαντικότεροι Έλληνες σλαβόφωνοι Μακεδόνες Όπλαρχηγοί καί ή δράση τους.
1.Κωνσταντίνος Κώτας
Γεννήθηκε το 1863 στη Ρούλια (σήμερα το χωριό ονομάζεται Κώτας προς τιμή του) ένα χωριό στην δασωμένη και ατέλειωτη ρεματιά που οδηγεί απο το Πισοδέρι στα άλβανικά σύνορα. Στό χωρ ιό του έργαζόταν ως γεωργός, μπακάλης, χαντζής, κηροποιός, τσαγκάρης, δηλαδή ήταν πολυτεχνίτης. Είχε άσβεστο μϊσος κατά των μπέηδων καί άγάδων, πού καταδυνάστευαν όλα τά χριστιανικά χωριά.
Τήν άνοιξη τού 1897 περίπου 30 νέοι απο το Μοναστήρι εϊχαν προμηθευτεϊ όπλα καί στολές για να βγουν στα βουνά αντάρτες με αρχηγό τον Κώτα. Η άδοξη κατάληξη του πολέμου του 1897 ματαίωσε τα σχέδια τους, δεν άπογοήτευσε όμως τόν Κώτα.
Τήν άνοιξη τοϋ 1898 μαζί μέ τόν έπίσης σλαβόφωνο (μετέπειτα Οπλαρχηγό) Παϋλο Κύρου, σκότωσαν τόν Κασήμ μπέη καίτούς Τουρκαλβανούς σωματοφύλακές του. Οί τουρκικές άρχές άναστατώθηκαν κι cιρχισαν νά ψάχνουν γ ιά τούς έκτελεστές.
Τότε ό Κώτας μέ τήν πρόφαση ότι δήθεν Θά έφευγε γιά τό έξωτερικό άποχαιρέτησε τούς συγγενεϊς καί τούς φίλους του. Κατέβηκε όμως άπό τό τραϊνο καί γύρισε στά βουνά τών Κορεστίων καί σχημάτισε μιά δική του όμάδα. 'Από τούς πρώτους πού τόν άκολούθησαν ήταν oi, Λάζος Τσολάκης καί 'Αθαν. Γκιόρλης άπό τό 'Απόσκεπο τής Κα¬στοριάς, Νάκος άπό τό Σίστοβο (Σιδηροχώρι), 'Αλέξης Νά¬στος άπό τό Τσέροβο (Κλειδί) τής Φλώρινας, Βασίλης Μπεκιάρης άπό τό Ζέλοβο ('Ανταρτικό) καί Σπ. Παρα¬σκευάίδης άπό τή Ράμπα (Λαιμό) Πρεσπών -όλοι σλαβόφωνοι.
"Εγινε ό άμείλικτος τιμωρός τών Τούρκων μπέηδων, άγάδων, τσιφλικάδων, κεχαγιάδων (όργάνων τών προηγούμενων). Μετά τόν Κασήμ μπέη (πού άναφέραμε παρα¬πάνω) ξέκαμε στή σειρά τούς: 'Αμπεντίν μπέη άπό τήν Κα¬στοριά, Νουρή μπέη άπό τό "Αργος 'Ορεστικό, Τζεμάλ μπέη άπό τήν Κορυ-rσά, Νουρή καπετάν άπό τή Φλώρινα, τόν Τάίρ άγά κ.ά. 'Επειδή αύτοί καταδυνάστευαν τούς χωρικούς, οί τελευταϊοι τόν είδαν μέ άγαλλίαση ώς φύλα¬κα αγγελο καί σωτήρα τους.
'Η φήμη του έτρεξε μακριά. 'Αντιπροσωπεία άπό τό Μπούφι τού ζήτησε νά ξεκαθαρίσει τρεϊς άγάδες πού εί¬χαν γίνει τυραννικοί. Καί ή παράκλησή τους έκπληρώθηκε.
Τό περίεργο είναι, γράφει ό Γ.Χ. Μόδης, ότι ένώ είχε έκτελέσει πολλούς Τουρκαλβανούς, ύπάρχει άρβανίτικο τραγούδι πού έξυμνεϊ τόν Κώτα, γιατί όλοι άναγνώριζαν ότ ι οi έκτελούμενοι βαρύνονταν μέ πολλές άμαρτίες.
Στό μεταξύ στά μέρη όπου δροϋσε ό Κώτας έμφανί¬σθηκαν βούλγαροι κομιτατζήδες πού έκδήλωναν μεγάλο θαυμασμό γιά τόν Κώτα, άπέχθεια πρός τούς Τούρκους καί συμπόνια γιά τούς χριστιανούς. 'Ο Κώτας δέχτηκε τή συνεργασία μαζί τους, γιατί, καθώς ήταν άποτραβηγμένος στά βουνά, δέν είχε πολλές πληροφορίες. Τοϋ έκαμε όμως ίδιαίτερη έντύπωση ότι οί νέοι συνεργάτες του, άντί νά σκοτώνουν Τούρκους -όπως ό ϊδιος- ξεκαθάριζαν χρι¬στιανούς, παπάδες, δασκάλους, προκρίτους καί άπλούς άνθρώπους.
Προβληματισμένος άποστασιοποιήθηκε άπ' αϋτούς καί έγινε ό άνεξάρτητος κυρίαρχος τών Κορεστίων καί τής Πρέσπας.
Τόν 'Οκτώβριο τοϋ 1900 ό γενικός άρχηγός τής ΕΜΕΟ Παϋλε Χριστώφ ζήτησε άπό τόν Κώτα νά άναπτύ¬ξει τή δράση του καί πρός τήν περιοχή τής Καρατζόβας ('Αριδαίας) γιά νά τή γλυτώσει άπό μερικούς τυράννους μπέηδες. 'Ο Κώτας συμφώνησε, άλλά στό δρόμο, οί κομιτατζήδες μέ έντολή τοϋ άργηγοϋ τους τόν πυροβόλησαν ϋπουλα καί τόν τραυμάτισαν. Έξαλλος γι' αύτή τήν άτιμία έβαλε στό κυνηγητό τούς κομιτατζήδες μέχρι τό Νεστόριο. 'Ετσι, μόνος του συνέχισε τόν διμέτωπο άγώνα.
Οί κομιτατζήδες, μή μπορώντας νά έξοντώσουν τόν "πρώτο", σκότωναν cιλλους, όπως τόν στυλοβάτη τοϋ 'Ελ¬ληνισμοϋ κατά τοϋ άρχικομιτατζή Κλιάσεφ στή Ζαγορίτσιανη (Βασιλειάδα) Καραμάτσο καί στήν Ποσδιβίτσιχ (Χάλαρα), τόν έφημέριο Παπαργύρη, τόν Γιάντση κ.ά.
Στό τέλος τοϋ 1901 συνδέθηκαν ό μητρ. Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης μέ τόν Κώτα. 'Ο Κώτας συνέχισε: νά προστατεύει τά χωριά άπό τούς Τούρκους καί τούς Βουλγάρους, πίστευε δμως δτι θά έπρεπε όλοι οί υπόδουλοι, άνεξάρτητα άπό έθνικότητα καί γλώσσα, νά ένωΘοϋν γιά νά άπελευθερωθοϋν άπό τούς Τούρκους. 'Αλλά ήταν ό μόνιμος στόχος τών κομιτατζήδων γιά έξόντωση.
Τό Νοέμβριο τοϋ 1901 έπεσε στά χέρια τών Βουλγάρων, άλλά γλύτωσε καί τήν ανοιξη τοϋ 1902 σώθηκε άπό ένεδρα στό Σμάρδεσι. Τόν Αϋγουστο τοϋ 1902 οί κομιτατζηδες χτυπήθηκαν στήν '"Οστιμα (Τρίγωνο) μέ τίς όμάδες των σλαβοφώνων Κώτα, Γκέλε καί Τσάμη Παπασταύρου και ο πρώτος έτρεψε τούς Βουλγάρους σέ φυγή. Στό τέλος Αυγούστου 1902 ήρθε στά Κορέστια ό Βούλγαρος αύτονομιμιστής συν/ρχης Γιαγκόφ μέ 40-50 άνδρες. Αύτός ηρθε. σέ έπαφή μέ τόν Κώτα καί οί δύο μαζί μέ σύνολο 300-400 άνδρών κίνησαν νά χτυπήσουν τούς τούρκους στή Φλώρινα. Τό έγχείρημα δέν πέτυχε καί μετά άπ' αύτό ό Γιαγκόφ κατευθύνθηκε στήν 'Ελλάδα.
Τόν 'Απρίλιο 1903 οί αρχικομιτατζήδες Σουράφοφ. Τσακαλάροφ, Κλιάσεφ, Γκρούεφ ξαναπήραν άπόφαση γιά τήν έξόντωση τοϋ Κώτα. 'Η άπάντηση τοϋ τελευταίου ήταν τό ξεκαθάρισμα ένός κομιτατζή έξω άπό τό 'Ανταρτικό.
'Όταν στίς 20-7-1903 έγινε τό Ίλιντεν, ό Κώτας φάνη¬κε νά παίρνει διακριτικά μέρος σ' αύτό, γιά νά μή κατη¬γορηθεί ώς συνεργάτης τών Τούρκων. 'Αμέσως μετά έδωσε μάχες μέ τούς Τούρκους στό Πλατύ (όπου έχασε τό πρωτοπαλλήκαρό του Σπϋρο Παρασκευαίδη) καί στην Βί¬γλα τοϋ Πισοδερίου.
Οί κομιτατζήδες σκοτώνουν τόν πατέρα καί τόν άδερφό τοϋ παλληκαριοϋ του Γιάννη Ζάϊκου καί άλλους στή Μπρένιτσα (Βατοχώρι). Τή δολοφονία τους έκδικήθη¬κε ό Κώτας σκοτώνοντας τό γενικό άρχηγό τοϋ Βουλγα¬ρικοϋ κομιτάτου στήν περιοχή Καστοριάς - Φλώρινας, Παπατράϊκοφ.
Τό χειμώνα τοϋ 1903-4 ό Κώτας πήγε στήν 'Αθήνα νά δεί τά παιδιά του (πού είχαν μεταφερθεί έκεί άπό τόν Ναούμ Σπανό). "Οταν γύρισε τό Μάρτιο τοϋ 1904 ήταν μαζί του ή τετραμελής 'Επιτροπή τών 'Αξιωματικών ('Αλ. Κοντούλης, 'Αν. Παπούλιας, Γ. Κολοκοτρώνης, Παϋλος Μελάς) πού έστελνε ή κυβέρνηση γιά διερεύνηση τής κα¬τάστασης στή Μακεδονία. '"Εφτασαν στήν Καστοριά κι ά¬πό τό μοναστήρι τοϋ Τσιριλόβου κοντά στηνj λίμνη κίνησαν γιά τό Γαβρέσι (Γάβρο) καί τό "βασίλειο" τοϋ Κώτα. 'Ο Παϋλος Μελας, δπως εϊδαμε παραπάνω, διαπϊστωσε δτι ό Κώτας λατρευόταν άπό τούς χωρικούς. 'Αφοϋ μίλησε οτό σλαβόφωνο ϊδίωμα ό Κώτας στούς προκρίτους τοϋ Γά¬βρου (το τι ειπε άναφέραμε παραπάνω), πήγαν στό χωριό του, τή Ρούλια. "Τό σπίτι τοϋ Κώτα" γράφει ό Π. Μελάς στό `Ημερολογιό του "είναι τό φτωχικότερο τοϋ χωριου Κι αϋτό άποτελεϊ άκόμα μιά ένδειξη γιά τήν έντιμότητα τοϋ άνθρώπου". Πήγαν άκόμα στήν "Οστιμα (Τρίγωνο), στό Ζέλοβο ( Ανταρτικό). στό 'Ορόβνικ (Καρυές), στή Μπελ¬καμένη (Δροσοπηγή) κ.λ.π. Παντοϋ στό άντίκρυσμα τοϋ Κώτα οί κάτοικοι έδειχναν ένθουσιασμένοι.
Οί άξιωματικοί γύρισαν στήν 'Αθήνα καί ό Κώτας στό "βασίλειό" του. Μαζί του ήταν τώρα οί κρητικοί Εύθ. Κα¬ούδης, Γ. Δικώνυμος-Μακρής καί Περάκης καί oi σλαβό¬φωνοι όπλαρχηγοί Π. Κύρου, Δημ. Νταλίπης, Σϊμος 'Αρ¬μενσκιώτης καί 'Ηλίας Γκαδούσης.
'Η 'Επιτροπή στήν έκθεσή της (16-4-1904) συνιστού¬σε όμοφώνως τήν άμεση έναρξη ενοπλου άγώνα, άφιέρω¬νε δέ πολύ κολακευτικά λόγια γιά τόν Κώτα.
'Ο 'Αλέξ. Κοντούλης έγραφε στίς 17-3-1904 πρός τόν Στέφανο Δραγούμη: "... Εύρισκόμεθα άνά τάς έπαρχιάς Καστοριcις καί Πρέσπας έντελϊυς άσφαλεϊς, ένθουσιασμέ¬νοι δέ έκ τής ϋποδοχής τών Μακεδόνων χωρικcϋν, οίτινες έκπέμπουσι φωνήν άνακουφίσεως καί χαρϊις έπί τή άφίξει ημών, καλώς έννοοϋντες τόν σκοπόν τής περιοδείας μας. Είναι άληθές ότι εύρισκόμεθα εις τά βασίλεια τοϋ Κώτα, δστις έξασκεϊ έπιρροήν άληθώς Ηγεμονικήν. Πιστεύω ότι καί είς τάς άλλας περιφερείας δέν θά είναι τό έργον ημών δυσχερές. 'Ομιλεϊ ό Κώτας μετά ρητορικής δεινότητος πρός τούς έκ τών χειλέων του άνηρτημένους χωρικούς, οί τινες τόν Θαυμάζουν".
Στόν Κώτα γινόταν άλλεπάλληλες συστάσεις νά φύγει γιά τήν 'Αθήνα, άφοϋ ήταν φανερό ότι ήταν στόχος τόσο τών Τούρκων, δσο καί τών Βουλγάρων. 'Ο Κώτας δόμως έμενε άνεπηρέαστος άπό τίς συστάσεις αύτές, γιατί πίστευε πώς όφειλε νά μείνει κοντά σ' έκείνους πού εϊτε τόν άκολούθησαν, είτε τόν πίστευαν καί τόν λάτρευαν.
Καί είναι βέβαιο ότι ώς τό καλοκαίρι τοϋ 1904 πού έ¬φτασαν στήν περιοχή του άνταρτικές όμάδες σταλμένες άπό τήν κυβέρνηση στήν περιοχή Καστοριαις - Φλώρινας, πάλαιβε αύτός καί όρισμένοι αλλοι σλαβόφωνοι όπλαρ¬χηγοί συνεργαζόμενοι μέ τόν μητρ. Γερμανό Καραβαγγέλη.
'Ο Κώτας, ύπό άνεξακρίβωτες συνθήκες συνελήφθη άπό τουρκικό άπόσπασμα στίς 9-6-1904 μαζί μέ τέσσερις άνδρες του, μέσα στό χωριό τοϋ Ρούλια. Μεταφέρθηκε στό Μοναστήρι δπου τόν φυλάκισαν καί στις 27-9-1905
τόν έκτέλεσαν μέ άπαγχονισμό. Πέθανε κραυγάζοντας "Ζήτω τό έθνος".
'Ο Κώτας ύπήρξε ένας θρύλος πού συντάραξε όχι μόνο τή Μακεδονία, άλλά τό Πανελλήνιο Εύτυχώς ο σπόρος πού έσπειρε άπέδωσε καρπαύς καί η Μακεδονία σώΘηκε.
'Ο λαός πού τόν λάτρεψε καί τόν είχε ίνδαλμά του τόν τραγούδησε άπό τά φυλλοκάρδια του.
«Τό κάθε μας χωριό τόν Κώτα ύμνεϊ
τής Ρούλιας τά άντάρτικα τ'άσκέρια
πού τ' όνομά τους πήρανε οί ούρανοί
χρυσό νά τό κεντήσουνε τ' άστέρια.
Αίώνια τά ντουφέκια τους βροντοϋν
στους κάμπους, στό βουνό, σέ κάθε ράχη
κι έμπρός άπό τά μάτια μας περνοϋν
άγέρωχοί Μακεδονομάχοι.
Τά χείλη εύλαβικά τόν Κώτα ύμνοϋν
καί στήνουν στην Θυσία του μνημεϊα
oi 'Ελληνες πcύ μάθαν νά τιμοϋν
τούς ήρωες καί τή Μακεδονία.»